Bütün dünya ha bugün ha yarın İran'a saldırılacak derken, İsrail sürekli tehditler savururken ve Suriye meselesinde taraflar iyice geril...

Nükleer Diplomasi

Bütün dünya ha bugün ha yarın İran'a saldırılacak derken, İsrail sürekli tehditler savururken ve Suriye meselesinde taraflar iyice gerilmişken İran ile yapılan P5+1 anlaşması "diplomasi"nin nelere kadir olduğunu bir kez daha göstermiştir.



Hatırlarsanız iki hafta kadar önce anlaşmanın ilk turunda İsrail'in ısrarıyla Fransa'nın anlaşmayı engelleme girişimine şahit olmuştuk. Bunun ardından Fransız Cumhurbaşkanı Hollande, İran ile ilgili şartlarını açıkladı.


Neydi bu şartlar?


Öncelikle İran, "bütün nükleer tesislerini milletlerarası denetime açacak, Uranyum zenginleştirme faaliyetlerini yüzde 20?de durduracak, Elindeki mevcut yüzde 20 zenginleştirilmiş uranyum stokunu muhakkak azaltacak, Arak ağır su reaktörü ve ilgili tesislerinin inşasını durduracak..."


Amerika'nın ise ilk üç maddede Fransa ile aynı düşünürken, Arak ağır su reaktörünün inşasının durması ile ilgili bir talebi yok.


Cenevre'de yapılan ikinci tur müzakereleri olumlu sonuç verdi ve anlaşma sağlandı. Anlaşma ile ilgili ayrıntılar net değil ancak ayrıntılı bilgi için beyaz saray'ın bu açıklamasına göz atabilirsiniz. Beyaz Saray'ın açıklamasıyla ilgili daha sonra ayrıntılı bir neşriyata gireceğim. Ancak şimdilik bu anlaşmanın bazı önemli sonuçları şöyle:




  • İran, zenginleştirmeyi yüzde 5?in üzerine çıkarmamayı ve yüzde 5?in üstüne çıkmak için gerekli olan teknik bağlantıları devre dışı bırakmayı taahhüt ediyor.

  • İran, yüzde 20 civarındaki zenginleştirilmiş uranyum stokunu saf dışı bırakmayı taahhüt ediyor.

  • İran, uranyum zenginleştirme yeteneğini (kapasitesini) durdurmayı taahhüt ediyor.

  • İran, Arak?taki faaliyetlerini daha fazla ilerletmeyi ve plütonyum konusundaki ilerlemeyi durdurmayı da taahhüt ediyor.


 Anlaşmanın ardından İran'ın "frozen asset" denilen yaklaşık 7.5 milyar dolarlık mevduatının da serbest kalacağı haberi geldi. Ekonomik bir darboğaz içinde bulunan İran için bu çok önemli bir haber. Bunun yanında petrol fiyatlarında rahatlama ve düşme beklentisi de yavaş yavaş kendisini hissettiriyor.


Tabi bütün bu bilgilerin ışığında İran'ın çok önemli bir diplomatik iş kotardığını kabul etmek gerekiyor. Bu kadar aleyhine bir uluslararası hava varken böyle bir anlaşma ile bütün olumsuz havayı bir anda kendi lehine çeviren ve Ortadoğu'da da giderek güçlenmeye başlayan İran, böylece ekonomik olarak da toparlanma şansını yakalamış oldu.


Öte yandan yapılan bu anlaşmanın ilerde İran'ın anlaşmanın maddelerine uymaması durumunda aleyhinde kullanılabilecek çok güçlü bir uluslararası anlaşma olduğu da dikkatlerden kaçmamalı.


Cehenneme giden yollar iyi niyet taşlarıyla döşelidir sözünü hatırlatarak, savaşsız bir dünya temennisi ile yazıyı noktalıyorum...


Not: Yeniden yazmaya başladım. Uzun süredir iş yoğunluğu nedeniyel "günlük kişisel gazete"miz çıkamıyordu. Bundan sonra elimden geldiğince yazmaya devam edeceğim. Bir süre sonra sayfanın görsel tasarımı da değişecek. Herkese iyi okumalar...


0 yorum: