"Günlük Kişisel Gazete"

Hussoloji Blog

Türkiye'nin en uzun soluklu blog yazarı. (2005-2017)

15.04.2014

Afganistan Seçimleri Analizi

            Stratejik konumu ve önemi sebebiyle tarih boyunca işgallere uğramış bir ülke Afganistan. Sosyo-ekonomik açıdan gelişememiş ve kendi kendini yönetme konusunda da ciddi problemler ile karşılaşmış, arada kalmış bir Güney Asya ülkesi.


            1992 yılından beri sürekli karışıklık içinde kalan ve Taliban baskısı altında daha da kötüleşen ülke 2002 yılında ABD tarafından yapılan müdahalenin ardından iyice karmaşanın içerisinde kalmıştır. Yaklaşık 80 bin ABD ve ISAF askerinin bulunduğu Afganistan kendi ordusunu ve emniyet güçlerini oluşturmaya çabalamakta ve ciddi sıkıntılar yaşamaktadır. Bütün bu sıkıntılar içinde 5 Nisan 2014 günü seçimlerin yapıldığı Afganistan’da bir yandan Taliban’ın tehditlerinin korkusu yaşanırken diğer yandan seçime yüksek katılımın yaşanması Afgan halkı için umutların yeşermesine neden olmuştur.


            Toplam 12 milyon kayıtlı seçmenin olduğu ülkede 7,5 milyondan fazla seçmen sandığa gitmiş ve Taliban’a ciddi bir mesaj vermiştir.(http://www.iha.com.tr/afganistan-secimleri-ve-bir-halkin-yeseren-umitleri-dunya-347435) 24 Nisan’da açıklanacak olan seçim sonuçları şimdiden Afganistan’da ciddi bir heyecana sebep olmuştur. Hamid Karzai’nin yasa gereği üçüncü defa seçilemeyeceği için katılamadığı seçimlerde üç aday özellikle öne çıkmaktadır. Bunlar: Abdullah Abdullah, Eşref Gani ve Zalmay Resul’dur.


            Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ardından yapılan açıklamada kısmi sonuçlara göre Abdullah Abdullah %41,9 ile önde gözükmektedir. Eşref Gani ise kesinleşmemiş bu sonuçlara göre %37,6 olarak görünmektedir.(http://www.sondakika.com/haber/haber-afganistan-da-cumhurbaskanligi-secimi-kismi-5903330/)


Abdullah Abdullah göz doktoru ve uzun zamandır siyasetin içinde. 1992 ile 1996 yılları arasında önce Afganistan Savunma Bakanlığı sözcüsü ardından da Dışişleri Bakan Yardımcısı olarak çalışmış. Taliban iktidarının devrilmesinin ardından geçiş hükümetinde Dışişleri Bakanı olarak görev almış. Eşref Gani ise bir antropolog. Beyrut ve Newyork'ta okumuş ve ABD'nin en prestijli üniversitelerinden Colombia'da Afganistan üzerine verdiği doktora tezi ile "Doktor" ünvanı almış. Afganistan’da Maliye Bakanlığı yapmış.(http://www.aljazeera.com.tr/haber/adaylar-dis-politikada-birbirine-benziyor)


Adayların önünde ciddi problemler bulunuyor. Özellikle dış politikada atılacak adımlar konusunda önemli sorunlar var. ABD askerlerinin ülkeden çekilmesi hakkında Karzai ve Obama arasında yapılan ancak Karzai’nin henüz imzalamadığı anlaşma ciddi bir öneme sahip. Washington’daki American Enterprise Enstitüsü’nden Fred Kagan’a göre, yıl sonunda Amerika’nın Afganistan’da bir miktar asker bırakmasını sağlayacak güvenlik anlaşmasının imzalanması, hayati önem taşıyor. Kagan şöyle devam ediyor:


 “Barıştan ve uluslararası destekten yararlanan kadınlar, gençler ve büyük kentlerde yaşayan daha modern Afganlar son derece kaygılı. Başkan Obama’nın Afganistan’daki bütün Amerikan askerlerini çekme kararı almasından korkuyorlar. Bu son derece kötü olur.” (http://www.amerikaninsesi.com/content/afganistan-secimleri-gelecegi-belirleyecek/1885737.html)


Cumhurbaşkanı adayları Abdullah ve Gani söz konusu bu anlaşmayı imzalayacaklarını seçim propagandalarında açıklarken, anlaşmanın ABD askerlerine ülkede kalmasını sağladığını ve kendilerine bir tür dokunulmazlık sağlandığını da belirtmeden geçmemek gerekiyor. Bunun dışında Afganistan’ın zayıf ekonomisi yeni Cumhurbaşkanı için bir başka ciddi problem konusu olacaktır. Taliban’ın saldırıları, Pakistan sınırı (durand hattı sorunu) meselesi ve Hindistan ile olan ilişkiler yeni Cumhurbaşkanını bekleyen sorunlar olarak sıralanabilir.


Seçim iki turlu ve yüzde 50 barajı aşılamadığı takdirde ikinci tura geçilecek. Şu anda açıklanan kısmi sonuçlara göre ikinci tur yolu gözüküyor. Böyle bir durumda Eşref Gani’nin daha şanslı olacağı yorumlarını da es geçmemek gerekiyor.


Sonuç olarak kim kazanırsa kazansın önündeki en büyük problemlerden birisi ülkede varlığını sürdüren yabancı askerlerin durumu meselesi olacak. Yabancı askerlerin ülkeyi terk etmesi, bir yandan güçlenen Taliban korkusu ve Afgan Ordusunun henüz teçhizat ve eğitim açısından istenen düzeye gelememesi nedeniyle zor görünüyor.


Ayrıca seçimi kaybeden adayın taraftarlarını sokağa dökme ihtimali de bir başka önemli güvenlik problemi olarak göze çarpıyor. Sandıkta ve sayımda yaşanabilecek hileler konusunda şüpheler hakim. Ancak çok zor coğrafik şartlar altında yapılan seçimde önemli bir olay meydana gelmedi.


Seçimlere yüksek bir katılım gösteren Afgan halkının artık huzurlu ve refah seviyesi düzelmiş bir toplumda yaşama isteğinin  somutlaşmış hali olan 2014 seçimleri huzur mu yoksa kaos mu getirecek, bunu önümüzdeki günlerde net olarak göreceğiz.

Paylaş:

0 yorum:

Yorum Gönder

Popüler Yazılar

Tweet