"Günlük Kişisel Gazete"

Blog Yazarı

Hussoloji, 2005 yılından beri blog yazmaktadır.

9.03.2016

BM Raporu ve Sri Lanka

Sri Lanka ve Tamil Kaplanları
Sri Lanka uzun yıllardır içinden çıkılamayan bir terör sarmalının içerisinde. Yaklaşık 30 yıldır Sri Lanka devletine karşı silahlı mücadele yürüten Tamil Kaplanları isimli örgüt, 2009 yılında devlet başkanı Mahinda Rajapaksa’nın kararlı tutumuyla adadan silinmişe benziyor. Ancak BM, ülkede yaşanan iç savaşın muhasebesinin yeterli şekilde yapılmadığı kanaatinde.
Sri Lanka’daki gerilimin kökenleri aslında çok eski. Hem etnik hem de dinsel bir ayrımın ikiye böldüğü bu ada devletinde çatışmalar hiçbir zaman durmak bilmedi. Sri Lanka’nın ulus inşasında önemli bir yer tutan Sinhalalar ve ötekiler diye adlandırabileceğimiz Tamiller, ülkenin iki önemli etnik unsuru olarak öne çıkıyor.
Sinhalalar yoğunlukla Budist inancına mensup iken, Tamillerin büyük çoğunluğu Hindu. Hindistan’ın güneyinde yer alan Tamil Nadu bölgesinde milyonlarca Tamil etnik kökeninden insan yaşıyor. Sri Lanka’nın etnik ve dinsel ayrımlarının yarattığı şiddet anaforunda binlerce insan hayatını kaybetmiş.
Rajapaksa iktidarı her ne kadar terörü bitirip sorunu çözdüğünü iddia etse de ülkede özellikle Tamillerin hak iddia ettiği “Tamil Eelam” bölgesinde adaptasyon sorunları devam ediyor.
BM’nin geçtiğimiz aylarda yayınladığı “Sri Lanka Raporu” ülkedeki karmaşa ve kaostan hem devleti hem de Tamil isyancıları sorumlu tutuyor. Ayrıca rapora göre ülkede yaşanan iç savaşın kurulacak uluslararası bir mahkeme ile hukuki sürece tabi tutulmasını öneriyor.
Sri Lanka’nın yeni devlet başkanı Maithripala Sirisena BM’nin bu çağrılarına yanıt verecek mi? Yerli mahkemeler bu sorunu uzlaşımcı bir zeminde muhakeme edemez mi? Bu soruların yanıtı elbette önemli ancak ülkedeki gerilimin ateşini düşürmek için dışardan destekli özel mahkeme gibi imalar içerde özellikle Sinhalalar tarafından tepki topluyor.
Sri Lanka Ulusal Barış Konseyi üyesi Jehan Perera da tepki gösteren isimlerden birisi. Perera’ya göre (1) “Sri Lanka kendi geçmişine kendi iyiliği için bakmak zorunda ve hesaplaşmak zorunda… Bunu ihmal ettiği için şu anda katı bir uluslararası baskı ile buna zorlanıyor…” Perera, iktidarın BM’nin önerisine sıcak bakmasını iç politik iklime uygun olmadığını da ekliyor. “Hükümetin bu teklife sıcak bakması, önceki Başbakan ve şu anda muhalif parti lideri olan Rajapaksa’ya da önemli bir koz verecektir…” Rajapaksa ise BM raporu ile ilgili “iktidarın derhal reddetmesi gerekiyor…” minvalinde bir açıklama yaptı.(2)
Jehan Perera ayrıca uluslararası baskının içerde hukuki anlamda bir olgunlaşmanın ve uzlaşmanın da kıvılcımını yaktığı için bir noktada anlamlı olduğunu da ekliyor. Fakat tabi “sadece bu amaç için”…
Sri Lanka ciddi bir açmazın içinde. Dışardan gelen baskıya direnebilmesi için içerde işleyen bir hukuki mekanizma kurması gerekiyor. Ayrıca iki toplumun huzur içinde yaşayabilmesini sağlama amacı da bu mekanizmanın içerisinde yer almalı. Sinhalalar ve Tamillerin geçmişle hesaplaşarak geleceğin uzlaşısını yaratabileceği bir formül üzerinde anlaşmaları gerekiyor.
Sri Lanka’daki etnik ve dinsel kökenler sorunun çözümünde önemli direnç noktaları olarak öne çıkıyor. Ekonomik bazı problemler de sorunu daha da derinleştiriyor. Yıllardır ülkenin yönetiminde söz sahibi olan Sinhalalar büyük bir öfke biriktirmiş durumda. Bu nedenle sosyal bir entegrasyon projesi şart. Bunun için de dışardan gelecek baskılara karşı duran ancak içerde de sağlam ve işleyen bir mekanizma yaratılması elzem görünüyor.
Sri Lanka adası son derece kritik bir coğrafi pozisyonda yer alıyor. Özellikle enerji geçiş yollarının üzerinde olması bölgesel güçlerin Sri Lanka üzerindeki etkilerini arttırıyor. Hindistan ve Çin’in bölgesel liderlik konusundaki rekabeti Sri Lanka’nın istikrarına önemli derecede etkide bulunuyor.
İçerde sorunlarını aşamayan ve entegrasyon konusunda çekingen davranan bir Sri Lanka,  bölgesel ve küresel güç mücadelelerinde bir figüran olarak kalmaya devam edecek gibi görünüyor.
(1) http://thediplomat.com/2015/09/interview-un-report-on-sri-lanka/
(2) http://www.thehindu.com/news/international/south-asia/rajapaksa-asks-sri-lankan-govt-to-reject-un-report/article7678310.ece
Paylaş:

0 yorum:

Yorum Gönder

Copyright © Hussoloji | Powered by Blogger Design by ronangelo