"Günlük Kişisel Gazete"

Blog Yazarı

Hussoloji, 2005 yılından beri blog yazmaktadır.

16.03.2016

Rusya'nın Beklenmeyen Hamlesi


Rusya’nın Suriye’den çekilme hamlesi, bütün dünyada şok etkisi yarattı. Kimileri Rusya’nın artan askeri harcamaları ve ekonomisinde yaşanan sorunlara daha fazla dayanamadığına dikkat çekerken diğerleri ise bu çekilmenin taktiksel bir başarı olduğunu ve Rusya’nın küresel bir oyuncu olarak yeniden sahalara döndüğünü belirtiyor.

Rusya’dan yapılan resmi açıklama ise Suriye’de askeri anlamda büyük ölçüde başarılı olunduğu ve bu nedenle çekilmenin gerçekleştiği yönünde.

Guardian'a konuşan Rus askeri uzman Aleksandr Golts, Rusya'nın Suriye'den en düşük kayıpla çıktığını ve bunun muhteşem bir taktik karar olduğunu vurguluyor: "Putin, şok edici planıyla Esad'a ve muhalif gruplara en kısa sürede uzlaşma sağlamaları için sinyal gönderdi." Diyerek amacın Cenevre’de yapılacak olası pazarlıkların sonuca ulaşmasını sağlamaya dönük olduğunu iddia ediyor.

Aslında bahsedilen “çekilme”kararı Rusya’nın bütün birliklerini kapsamıyor. Suriye'deki Hmeymim ve Tartus üsleri 'eskisi gibi' faaliyet göstermeye devam edecek. Bu durum da kararın daha çok taktiksel olduğunu güçlendiriyor.

Rusya Dışişleri Başkanı Sergey Lavrov ise, Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Suriye'den bazı birlikleri çekme kararını barışçıl çözüm sürecinde ilerleme kaydedilmesi amacıyla aldığını söylüyor: "Kısmi çekilme kararı, Suriye'de konulan hedeflerin tamamı gerçekleştirildiği için alındı. Suriye ordusu, önemli bölgelerde yeniden güçlü pozisyona geldi ve teröristlere ciddi bir darbe indirildi. Putin'in aldığı kararda özellikle bu hedefe ulaşılması etkili oldu" demiş.

Diğer yandan Rusya savunma bakanı Şoygu ise Suriye ile ilgili ayrıntılı bir takım bilgileri medya ile paylaştı. Şoygu, Rus hava güçlerinin Suriye'deki terörist grupların elinde olan alanlara Eylül 2015'ten bu yana düzenlediği bombardımanlarda 400 yerleşim yerinin terörist gruplardan geri alındığını söyledi. Terörist grupların Lazkiye'den çıkarıldığını ve Halep'le bağlantının yeniden kurulduğunu anlatan Şoygu, Hama ve Humus bölgelerinin büyük bölümünün 'temizlendiğini' ve üç yıldır abluka altında olan Halep'teki Kuveyris üssünün de geri alındığını belirtti.[1]

İçinde 17 saha komutanının yer aldığı Işid için savaşan 2000 Rus vatandaşının da öldürüldüğünü belirten Şoygu’ya göre bu da önemli kazançlardan birisi. Bu arada 70 insansız hava aracı istihbarat ve denetim amacıyla bölgede uçuşlarını sürdürmeye devam edecek. Öte yandan S-400 füzelerinin de Suriye’de olduğunu belirtelim.

Rusya'nın Suriye'den çekilmesi her ne kadar Putin'in tahmin edilemez diplomatik yaklaşımına havale edilse de artan askeri maliyet ve petrol fiyatlarındaki istikrarsızlıktan etkilenen Rus ekonomisinin “çekilme” olayını hızlandırdığı aşikar. Suriye savaşının Rusya’ya maliyetinin günlük 3 milyon dolar olduğu iddia ediliyor.[2]

Suudi Arabistan bile Ortadoğu'da yürüttüğü bölgesel güç savaşında şu ana kadar 86 milyar dolarlık bir açık vermiş durumda. Suudilerin de bu şekilde bir maliyeti uzun süre götürmeleri zor görünüyor. Bu arada yakın zamanda Suudiler ve Rusların Moskova’da bir araya gelmesi bekleniyor. Ağırlıklı olarak petrol fiyatlarının konuşulacağı toplantıda Suriye meselesinin de masada olacağı tahmin edilebilir.[3]

Putin’in, çekilmenin ardından BM'ye atfen Suriye meselesinin çözülmesi gerektiğini söylemesi, topu uluslararası topluma attığının önemli kanıtlarından birisi. Zaten geri çekilme açıklaması da BM arabulucusu Staffen de Mistura'nın Cenevre'de Suriye devlet heyeti ile görüşmesinin hemen akabinde geldi.

Son dönemlerde Rusya ve Suriye arasında Cenevre'de yapılan görüşmeler konusunda bazı ayrılıklar olduğu konuşulmuştu. Özellikle bu Suriye'de yapılacak seçimler konusunda. Suriye Dışişleri Bakanı Velid Muallim ne demişti: Esad kırmızı çizgimiz, Rusya federasyonu tartışamaz…[4]

BM Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura, Suriye'de 18 ay içinde cumhurbaşkanlığı seçimi yapılmasını istiyor.[5]

Belki de Rusya, Suriye ile olan ilişkilerine ciddi bir pazarlık payı bırakmaya çalışıyor. Bu da akıllara acaba Obama ve Putin Suriye konusunda anlaştı mı sorusunu getiriyor.
Bu arada bugün Rusya Devlet Başkanı Putin’le bir araya gelecek İsrail Cumhurbaşkanı Rivlin’in, Rus askerlerinin Suriye'den çekilmesinin ardından İran ve Hizbullah'ın bölgede daha da güçlenmesinden duyduğu endişeyi dile getireceği iddia edildi.[6] Bölgede bütün aktörler kendi çıkarlarının peşine düşmüş durumda.

İsrail Savunma Bakanı Yaalon, “Bir bütün Suriye’den sözetmek, Beşar Esad veya başka birinin başkanlığında büyük strateji planlamak, bunları dile getirmek hayalden başka birşey değildir. Artık bunun için bir imkan yok” diyerek önümüzdeki süreçte üçe ayrılacak (muhtemelen) bir Suriye modelinden söz etmeye başladılar bile. Bu açıklamanın hemen ardından ise PKK'nın Suriye'deki kolu PYD, ülkenin kuzeyinde Çarşamba günü (bugün) yayınlayacakları bir deklarasyonla federal sistem ilan edeceklerini açıkladı. Reuters'a konuşan Kobani kantonu Dış İlişkiler Sorumlusu Yardımcısı İdris Nassan, "Bu deklarasyon, Kürtler ve diğer grupların oluşturduğu öz yönetimin çerçevesinin genişletilmesi anlamına geliyor" dedi. Nassan, federasyonun adının "Kuzey Suriye Federasyonu" olacağını da ekledi.[7]

Bu arada Lübnanlı Şii muhalif gazeteci Ali El-Emin, "yüzlerce Hizbullah milisinin Suriye’den çekilmeye başladığını” belirtti. Emin, Hizbullah’ın bu hamlesinin “Rusya’nın Suriye’den çekilmesinde olduğu gibi ABD-Rusya arasındaki anlaşma” sonucunda gerçekleştiğini ifade etti.[8]

Bu noktada İran ve Hizbullah’ın pozisyonları da önem kazanmakta. Son dönemlerde özellikle İran ve Rusya arasında Suriye meselesi konusunda bazı farklılıklar olduğu medyaya da yansımıştı. Buradan Rusya’nın hamlesini analiz etmeye devam edersek, temel amacın ABD’nin Afganistan ve Irak’ta düştüğü hataya düşmeden, diplomatik bir zafer edasıyla Suriye’den kurtarıcı gibi çıkmak olduğunu söylemek mümkün. Putin’in bu hamle ile elde ettiği kazançları sıralarsak; Rusya tekrar küresel güç alanına önemli bir oyuncu olarak döndü, Suriye'de rejimin değişmesini engelledi, Esad başta kaldı. Ortadoğu'da askeri olarak kalıcılaştı, Rusya'dan giden ve IŞİD için savaşan önemli sayıda kişi öldürüldü.

Tüm bunlardan çıkan sonuç Putin’in beklenmeyen ama belki de diğer sorunlarını öteleyen bir hamle yaptığıdır. Putin bu hamle ile masadaki Suriye rejiminin elini güçlendirirken, Ağustos ayında rejim ile yaptığı anlaşma nedeniyle zaten istediği an yeniden askeri güçlerini Suriye’ye sokabilir. Kaldı ki iki askeri üs ve S-400 füze savunma sistemini bıraktığı bir ülkeden askeri olarak çekilmenin ne kadar anlamlı olduğu da bir başka muamma.




[1] http://tr.sputniknews.com/rusya/20160315/1021494379/soygu-putin-rusya-suriye-hava-operasyonlar.html
[2] http://www.nytimes.com/2016/03/15/world/middleeast/putin-syria-russia-withdrawal.html?ref=world&_r=0
[3] http://www.haberturk.com/dunya/haber/1193702-suudi-krali-selman-moskovaya-gidiyor
[4] http://www.bbc.com/turkce/haberler/2016/03/160314_suriye_cenevre
[5] http://www.haberturk.com/dunya/haber/1207282-staffan-de-mistura-suriyede-18-ay-icinde
[6] http://tr.sputniknews.com/ortadogu/20160316/1021515954/suriye-israil-rivlin-rusya-putin.html
[7] http://www.aljazeera.com.tr/haber/pydden-federasyon-hamlesi
[8] http://www.gazetevatan.com/putin-bu-ihtimalden-korktu-925046-dunya/

Paylaş:

0 yorum:

Yorum Gönder

Copyright © Hussoloji | Powered by Blogger Design by ronangelo