'Kuşak ve Yol Girişiminin Silahlandırılması'


Daniel Russel'ın Asia Society Policy Institute tarafından yayınlanan "Kuşak ve Yol Girişiminin Silahlandırılması" başlıklı raporu önemli bulgular içeriyor. Yakından bakalım.

2013 yılında Xi Jinping tarafından duyurulan Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi (BRI); yaklaşık değeri 1 trilyon dolara ulaşan enerji, ulaşım, dijital ağlar ve ticaretle ilgili projeleri içerisinde barındıran ve 140 ülkeyi kapsayan devasa bir uluslararası altyapı programı.

Rapora göre Pekin, Kuşak ve Yolun Çin Ordusu ile olan bağlarını en aza indirmek ve girişimin jeostratejik imalarını maskelemek için büyük çaba sarf ediyor. Diğer ülkeler girişimin ardında farklı bir ajandanın olmasından endişe duyuyor.

Rapor, Çin'in konuyla ilgili stratejisi ve Hint-Pasifik'te bulunan kilit Kuşak-Yol projelerini inceliyor. Özellikle Çin Ordusunun Kuşak ve Yol'a katılımı araştırıyor ve Çin'in elde ettiği potansiyel askeri ve jeostratejik avantajları değerlendiriyor.

Raporun bulguları ise şöyle detaylandırılmış. Öncelikle Kuşak ve Yol'un "çok amaçlı bir platform" olduğu tespiti var. Kuşak ve Yol'un koridorları ve yolları, Pekin'e dış ve ekonomik politikalarını desteklemek için çok yönlü bir araç seti sağlıyor.

Pekin, Kuşak ve Yolu Çin'in yardımsever güç imajını geliştirme çabasının bir parçası olarak kazan kazan ve kalkınma çabası içerisinde tanımlıyor. Ancak Çin yasaları, denizaşırı tesislerin bile askeri standartları karşılayacak şekilde tasarlanmasını zorunlu kılıyor.

Bu yasalar, orduya Çin'in sahip olduğu şirketlerin gemilerine, tesislerine ve diğer varlıklarına el koyma yetkisi veriyor. Çin’in sivil-askeri füzyon çabası, Kuşak ve Yol altyapısında ve ilgili teknolojilerde ikili kullanımlı ticari ve askeri işlevsellik sağlıyor.

Rapora göre Pekin'in yaklaşımı söz konusu tesislerde  askeri kullanım için zemin hazırlamayı amaçlıyor. Birçok Kuşak ve Yol limanı, gemi yapımı ve ikmal hizmetleri gibi endüstrileri destekleyen bir "liman-park-şehir" geliştirme modeli doğrultusunda inşa ediliyor.

Dijital İpek Yolu ve Uzay Bilgi Koridoru aracılığıyla Pekin, Beidou Uydu ağına erişim sağlıyor. Dijital ağlar oluşturuyor ve daha detaylı bilişim teknolojileri geliştiriyor. Bu Pekin'in istihbarat ve gözetleme yeteneklerini artırıyor.

Çin sadece denizaşırı deniz üsleri inşa etmiyor aynı zamanda Güney Çin Denizi'nden Hint Okyanusu'na ve Orta Doğu'ya ikili kullanıma uygun limanlar geliştiriyor. Bu limanlar, deniz geçiş noktalarına ve kritik deniz yollarına çok yakın olan “Stratejik Güçlü Noktalar”.

Rapora göre denizaşırı bu limanlar Çin ordusunun lojistik ağını desteklemek ve evden daha uzakta çalışma yeteneğini geliştirmek için tasarlandı. Kuşak ve Yol yapısal olarak Çin’in çıkarlarını destekleyen bölgesel (veya daha kapsamlı) bir ekosisteme doğru gidiyor gibi görünüyor.

Kuşak ve Yol, Çin'in ürünlerini rakiplerinden daha hızlı ve daha ucuza pazara sunmasına olanak tanıyor. Ayrıca Çin’in dijital hizmetler sunması ağ bağımlılığı yaratıyor ve "büyük veriyi" toplamasında avantajlar ortaya çıkarıyor.

Rapora göre Çin'in bu gücü kullanması, kurallara dayalı uluslararası düzene meydan okuyor. Pekin'in hegemonik bir araç olarak bundan yararlanması halinde, Amerika’nın bu düzeni koruma ve bölgesel barış ve istikrarı sürdürme becerisi tehlikeye girecek.

Yine de Çin merkezli bir bölgesel ekosistemin ortaya çıkışı net değil. Çin komşularına cazip bir küresel vizyon sunacak gibi görünmüyor. Çin'in kendi ekonomik koşulları, özellikle de COVID-19'un sonuçları göz önüne alındığında önceki yıllara göre daha sıkıntılı.

Rapora göre Hint-Pasifik'te Çin ile rekabet etmek için hala fırsat var. Çin’in projeyi “silahlandırması”nın ortaya koyduğu sorun sadece askeri bir sorun değil ve çözümü de askeri olamaz. ABD ve ortakları Pekin'e alternatif sağlamaya çalışmalıdır.

Kuşak ve Yol ile ilgili yayınlanan rapor son derece kapsamlı. ABD Savunma Bakanlığı'nın yakın zamanda yayınladığı 'Çin Ordusunun Gelişimi' başlıklı raporun "sivil-askeri füzyon" bölümündeki savlar ile örtüşüyor. Raporun Çin'in rakiplerine önerdiği alternatif ise zor gibi.


Yorum Gönderme

0 Yorumlar